Diyalektik Davranış Terapisi


Diyalektik davranış terapisi günümüzde intihar eğilimi, madde bağımlılığı ve kendine zarar verme davranışları gibi yardımcı olması zor olan davranış şekillerini değiştirmek için tasarlanmış bir terapi yöntemidir. Bu yaklaşımda temel amaç, öğrenme tekniklerini kullanarak bireylerin duygudurum dalgalanmalarını azaltmak ve strese maruz kaldıkları durumlarda başa çıkma stratejileri geliştirmektir. Bu sayede insanların strese yönelik tepkilerini, başa çıkma stratejilerini, duygularını ve düşüncelerini geliştirir. Aynı zamanda zor durumda kaldıklarında duygu kontrolü sağlamak, ruhsal ve fiziksel olarak güçlü kalabilmek, hayat tatmininin arttırılması konusunda bireylere önemli katkıları olan bir terapi yöntemidir.

Diyalektik Davranış Terapisi (DDT) Nedir?

DDT, bilişsel davranışçı terapilerin değiştirilmiş halidir ve ilk olarak 1970 yılında borderline kişilik bozukluğuna sahip intihar eğilimi olan hastaların tedavisinde kullanılmak üzere, Marsha M. Linehan tarafından geliştirilmiştir. O yıllarda DDT’nin diğer hastalıklar üzerindeki etkisini destekleyen araştırmaların son derece sınırlı olmasına rağmen, şimdilerde bu yöntem yeme bozuklukları, duygudurum bozuklukları ve beyin travmaları da dahil olmak üzere birçok psikoterapi şekillerinde kullanılabilmektedir.

Bu terapi yönteminin başarılı olması konusundaki en büyük etken terapist – danışan ilişkisidir. Bu yaklaşıma göre bir tarafta ‘onay’, diğer tarafta ‘değişim’ yer alır. Terapist danışanında gördüğü işlevsel olmayan durumları değiştirmeye yönelik danışana problem çözme becerileri öğreterek denge kurmaya çalışır.

Terapi Süreci

Terapi sürecinde, danışanın güçlü yönleri belirlenerek onlara kendileri ve hayatları ile ilgili daha iyi hissetmeleri sağlanır. Aynı zamanda danışanların hayatlarını zorlaştıran bilişsel düşüncelerini değiştirmeye odaklanılır. Bu düşünceler ‘eğer sinirli davranırsam kötü bir insan olurum’, ‘diğer insanların beni sevmesi için mükemmel olmalıyım’ gibi düşüncelerdir. Diyalektik davranış terapisinde bunların yerine öfkenin normal bir duygu olduğu ve ‘insanların seni sevmesi için mükemmel olmanın gerekmediği’ gibi düşünceler danışanlara iletilmeye çalışılır.

Diyalektik davranış terapisi 4 adet terapi moduna sahiptir. Bunlar; bireysel terapiler, bireylerde; farkındalık, kişilerarası etkinlik emosyon düzenleme ve strese karşı dirençlilik olmak üzere 4 temel becerinin geliştirilmesini sağlamaya çalışan grup beceri eğitimi, terapist danışmanlığı ve danışanlara günlük hayatta rehberlik sağlayan telefon görüşmeleridir.

Özetle, diyalektik davranış terapisinde ‘kabullenme’nin önemi ön plandadır. Kabullenme, savunma mekanizmalarını kullanmamıza gerek kalmadan stresle ve yaşanılan kötü olaylarla başa çıkmamızı kolaylaştırır ve bu konu ile ilgili farkındalık terapi süresi boyunca göz önünde bulundurulması gereken en temel yaklaşımlardan biridir.


Çiğdem Doğru
Klinik Psikolog


Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.