Alışveriş Bağımlılığı


Kompülsif harcamaların birçok adı vardır: alışveriş bağımlılığı, onyomani, dürtüsel satın alma bozukluğu ve daha fazlası. Alışveriş bağımlılığı her ne kadar DSM’de yer almasa da diğer bağımlılıklardan bir farkı yoktur. Onyomani hastaları genellikle alışveriş yapmak için aşırı para ve zaman harcıyorlar. Hangi boşluğu doldurmaya çalıştıklarını kendileri de bilmiyor olabilir, ancak satın alma isteği durdurulamıyor.

Alışveriş bağımlılığı rahatsızlığı olan kişiler başta bunun bir bağımlılık olduğunu kabul etmekte güçlük çekerler. Çünkü onlara göre bu bir bağımlılık değil tamamen ihtiyacının karşılanması yönündedir. Bu durum maddi kaygılara, ilişki çatışmalarına ve kişisel sıkıntılara neden olabilir. Onyomani, diğer bağımlılıklar gibi kurtulması çok zor bir bağımlılık türü olabilir. Ancak kompulsif harcamalar tedavi edilebilir. Terapiler bir insanın bağımlılığı atlatmasına ve yaşamları üzerindeki kontrolünü geri almasına yardımcı olabilir.

Alışveriş Bağımlılığı Belirtileri

Alışverişin bir hobi mi veya bir bağımlılık mı olduğu nasıl anlaşılır? Bergen Üniversitesi’ndeki araştırmacılar bu soruyu cevaplamak için bir araç geliştirdiler; Bergen Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği.

Kişi ölçekteki yedi davranıştan dördünü gösterirse, muhtemelen bir alışveriş bağımlısıdır:

  1. Her zaman alışveriş yapmayı düşünmek
  2. Ruh halinizi iyileştirmek için alışveriş yapmak
  3. Daha önce olduğu gibi aynı memnuniyeti hissetmek için daha fazla ürün satın almak
  4. Çok fazla alışveriş sebebiyle günlük sorumlulukları yerine getirmemek
  5. Çok fazla alışveriş ile duygu durumu iyi yönde etkilemek
  6. İsteseniz bile alışverişe son verememek
  7. Alışveriş yapamadığınızda kendinizi kötü hissetmek.

Onyomani Nedenleri?

Birçok kültür materyalizmi teşvik etmektedir. Anlık kişisel haz için alışveriş bir nevi ‘alışveriş terapisi’ olarak görülmektedir. Günümüzde kredi kartı ile geniş erişim sağlanan bir dünyada fazla harcama yapmak çok kolaydır. Kompülsif harcamaların kültürel etkilerde kökleri olsa da, bu davranış genellikle daha karmaşık konularla bağlantılıdır.

Bazı insanlar doğru nesneyi satın almanın mutluluğu sağlamanın anahtarı olduğuna inanır. Bu nesne bir araba, bir giysi veya hatta sanal ürünler olabilir. Bazı insanlar olumsuz sonuçlara maruz kalsalar bile harcamalarını sürdürmek için mecbur edilmiş hissediyorlar.

Kompulsif alışveriş, diğer birçok psikolojik koşulla bağlantılıdır. Alışveriş bağımlılığı bireyin akıl sağlığını etkileyebilir. Alışveriş bağımlılığı olan insanlar genellikle uzun dönemli mutluluklar yerine kısa vadeli memnuniyeti tercih ederler. Bu eğilim nedeniyle, bazı araştırmacılar alışveriş bağımlılığını dürtü kontrolü sorunu olarak sınıflandırmaktadır.

Son olarak 2014 yılında yapılan bir araştırma, alışveriş bağımlılığına yüksek düzeyde depresyonun eşlik ettiği görülmüştür. Diğer araştırmalar, alışveriş bağımlılığının bireylerin serotonin ve dopamin seviyelerinin yükselmesine yardımcı olduğunu göstermektedir. Bu durumlarda alışveriş dürtüsü nörolojik ve duygusal ihtiyaçlardan kaynaklanabilmektedir. Alışveriş geçici bir rahatlama sağlayabilir, ancak çoğu insan alışveriş sonrası büyük pişmanlık duymaktadır.


İngilizce aslından çeviren;

Gülşah Özen | Klinik Psikolog


References:

  1. Addicted to shopping? (2017, October 11). University of Bergen News. Retrieved from http://www.uib.no/en/news/91783/addicted-shopping
  2. Andreassen, C. S., Griffiths, M. D., Pallesen, S., Bilder, R. M., Torsheime, T., & Aboujaoude, E. (2015, September 17). The Bergen Shopping Addiction Scale: Reliability and validity of a brief screening test. Frontiers in Psychology. Retrieved from https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.01374  
  3. Black, Donald. (2007, February). A review of compulsive buying disorder. World Psychiatry, 6(1). Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1805733
  4. Filomensky, T.Z., de Mattos, C. N., Kim, H. S., Requiao, M. G., Marasaldi, R. F., Hodgins, D. C., & Tavares, H. (2016, December 1). Gender differences in compulsive buying disorder: Assessment of demographic and psychiatric co-morbidities. PLoS ONE, 11(12). Retrieved from http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0167365#sec019
  5. Koran, L. M., Faber, R. J., Aboujaoude, E., Large, M. D., & Serpe, R. T. (2006). Estimated prevalence of compulsive buying behavior in the United States. The American Journal of Psychiatry, 163(10), 1806-12. Retrieved from http://search.proquest.com/docview/220500938?accountid=1229
  6. Kyrios, M., Frost, R. O., & Steketee, G. (2004). Cognitions in compulsive buying and acquisition. Cognitive Therapy and Research, 28(2), 241-258. doi:10.1023/B:COTR.0000021543.62799.32
  7. What is compulsive shopping? (n.d.) The Shulman Center. Retrieved from http://www.shopaholicsanonymous.org

Orijinal Metin

https://www.goodtherapy.org/learn-about-therapy/issues/compulsive-shopping

Erişim Tarihi: 12/06/2019


 

Bir cevap yazın