Mavi Yasemin (Blue Jasmine) Filminin Psikolojik Analizi


Yönetmen ve Senarist: Woody Allen

Oyuncular: Cate Blanchett, Alec Baldwin, Sally Hawkins

Tür: Dram                     

Blue Jasmine (Mavi Yasemin) adlı film eskiden her şeye sahip olan ve oldukça gösterişli bir hayat yaşayan Jasmine Francis’in hayatının alt üst olmasını konu alıyor. Zengin bir iş adamıyla evli olan Jasmine New York’ta lüks bir hayat yaşarken kocasının dolandırıcı olmasının ortaya çıkmasıyla parası, arkadaşları ve sosyal statüsü olmak üzere her şeyini kaybeder. Film Jasmine’in hayatını yeniden yoluna koyabilmek için San Francisco’da yaşayan üvey kız kardeşinin yanına taşınmasıyla başlıyor.

Filmin asıl konusu yeniden ayakları üzerinde durabilmek için iş arayışında olan ve yeniden okula gitmeyi planlayan Jasmine’in yeni hayatına alışma çabaları diyebiliriz. Film boyunca Jasmine’in eskiden sahip olduğu gösterişli hayattan ve şu anki psikolojik durumuna neden olan olaylardan kesitler görebiliyoruz. Filmin ilk dakikalarında Jasmine karakteri her şeyden habersiz bir kurban olarak gösterilirken filmin sonlarına doğru gerçekleri ve şu anki psikolojik durumuna neden olan olayları görebiliyoruz.

Jasmine yaşadığı travmalardan sonra kendini alkole ve Fluoksetin (serotonin seçici geri alımını inhibe eden bir antidepresan) ve Lityum gibi antidepresanlara vermiş bir karakterdir. Kız kardeşinin o geldiğinde evde olmaması gibi başkaları için çok da stresli sayılmayacak durumlarda bile Jasmine nefes alamadığını söylüyor ve hemen antidepresan veya alkol almaya başlıyor. Filmin başlarında şu anki ruh haline neden olan olayın kocasının dolandırıcı olmasının ortaya çıkmasıyla her şeyini kaybetmesi zannederken sonradan aslında her şeyin kocasının onu birden fazla kadınla aldattığını öğrenmesiyle başladığını görüyoruz.

Jasmine aldatıldığını öğrenmesi üzerine öfke nöbeti geçiriyor ve bir an nerede olduğunu unutuyor. Bu sahnede Jasmine’in bir anda dürtüsel davranıp kocasının dolandırıcı olduğunu polise şikayet edenin o olduğunu öğreniyoruz. Filmin birkaç sahnesinde Jasmine karakteri bir anda kendi kendine konuşmaya başlıyor. Bu gerçeklikten kopuş yaşadığı anlarda Jasmine sanki karşısında ölmüş eski kocası veya eski bir arkadaşı varmışçasına parti vermek veya aldatılması gibi konulardan konuşuyor. Filmin bir sahnesinde Jasmine’in sokakta kendi kendine konuşurken bulunduğunu ve artık tek başına yaşayamayacak durumda olduğu için kız kardeşinin yanına geldiğini öğreniyoruz. Aynı zamanda üvey kız kardeşini ve yaşantısını küçümsemesi, kız kardeşinin erkek arkadaşlarına ezik demesi ve sekreterlik gibi meslekleri küçümseyip çalışmak istememesi Jasmine karakterinin egoist yapısını gözler önüne seriyor. Hala birinci sınıfta uçması, taktığı pahalı çantalar ve yeni tanıştığı bir adama iç mimar olması gibi kendisiyle ilgili yalanlar söylemesi hayatındaki değişiklikleri kabul edemediğini ve gerçeklerin farkına varamadığını gösteriyor. Bu sahnelerden Jasmine karakterinin delüzyonel inançları olduğunu çıkarabiliriz.

Filmin bir sahnesinde psikolojik rahatsızlığından detaylıca bahseden Jasmine, artık strese dayanamadığını, aynı zamanda şu anki durumunun anksiyete ve klostrofobi ataklarıyla başladığını, bunlar dışında ölüm korkusu yaşadığını ve kabuslar görüp sinir krizleri geçirdiğini anlatıyor. Aynı sahnede doktorların ona Edison ilacı verdiğinden yani beynine elektrik verildiğinden bahsediyor. Jasmine’in farmakolojik tedavi dışında elektroşok (EKT) tedavisi aldığını da anlıyoruz.

Blue Jasmine filmi bize Jasmine karakterinin psikolojik sorunlarıyla ilgili oldukça kapsamlı bilgiler veriyor. Jasmine’in hastalığının tanısı tam olarak söylenmese bile karakterimizin psikolojik rahatsızlığıyla ilgili çıkarım yapabileceğimiz sahneleri bolca görebiliyoruz. Sonuç olarak Jasmine karakterinin yaşadığı travmaların hayatına ve ruh sağlığına etkisi oldukça gerçekçi bir şekilde işlenmiş. Jasmine’i şu anki durumuna getiren stresli olaylarla ilgili bilgi verirken aynı zamanda aldığı tedaviler ve hastalığının belirtilerini oldukça ayrıntılı bir şekilde ele alan bu filmi özellikle psikoloji öğrencilerinin de izlemesini tavsiye ediyorum.


Berfin Sode İldeniz


Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.