Para Duygu İlişkisi
Bu yazıda okuyucuyu kendi finansal davranışlarıyla yüzleştiren bir tema benimsendi. Duygu, Para ve “Haz” Tuzağı Klasik iktisat teorileri uzun yıllar boyunca insanı “Homo Economicus” (Ekonomik İnsan) olarak tanımladı. Bu teoriye…
Yeteneği Ortaya Çıkaran Faktörler
Yetenek; doğuştan gelen, doğru koşullar altında filizlenen biyopsikososyal hediye. Yeteneği Gerçekten Ne Ortaya Çıkarır? Yetenek, psikoloji ve felsefe literatüründe yüzyıllardır tartışılan, genellikle “Allah vergisi” veya “piyango” gibi deyimlerle açıklanmaya çalışılan…
Çalışan Verimliliğinin Psikolojik Boyutu
İş ve Endüstri Psikolojisi (Endüstri-Örgüt Psikolojisi), verimliliği sadece “çıktı/girdi” oranı olarak değil, insanın bilişsel ve duygusal kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi olarak ele alır. Bu yazıda hem teorik derinliğe hem de pratik…
Teknoloji İnsanı Yalnızlaştırır mı?
Dijital Kalabalıklar İçinde “Issız” Kalmak İnsanlar tarihleri boyunca hiç olmadığı kadar “bağlantıdalar”. Ceblere sığan cihazlar sayesinde dünyanın öbür ucundaki birine saniyeler içinde ulaşılabilmekte, eski okul arkadaşlarının kahvaltıda ne yediğini görülebilmektedir.…
Arabeskin Psikolojisi
Arabesk müzik, Türkiye’nin toplumsal bilinçdışını ve bireysel duygu durumlarını anlamak için eşsiz bir psikolojik laboratuvardır. Bu yazıda arabesk müziğini entelektüel derinlikte ve stigmatizasyondan uzak (etik) bir perspektifte ele almaya çalıştık.…
İnsan Kendisi Gibi Düşünmeyene Neden Tahammül Edemez?
Sosyal medya akışında veya bir yemek masasında, taban tabana zıt iki görüşün karşılaştığı bir anı hayal edin. Nabzınızın hızlandığını, yüzünüzün ısındığını ve zihninizin karşı argümanı dinlemek yerine, savunmaya veya saldırıya…
Hayatta Hep Kötüler mi Kazanır?
İnsan zihni, yaratılışı gereği adalet arayışına programlanmıştır. Sosyal psikolojide “Adil Dünya İnancı” (Just-World Hypothesis) olarak tanımlanan bu bilişsel önyargı, insanlara “iyilerin ödüllendirildiği, kötülerin ise cezalandırıldığı” bir evrende yaşadığını fısıldar. Ancak…
Dopamin Detoksu
Son zamanlarda dopamin detoksu (dopamine fasting), psikoloji alanında sıkça duyulan bir kavram haline geldi. Bu uygulama beynin ödül sistemini anlık ve hızlı bir şekilde aktif hale getiren aktiviteleri azaltmanın; kaygıyı…
Z Kuşağı Nedir, Kuşaklar Arası Çatışma Gerçek mi?
Sosyolog Karl Mannheim, “Kuşaklar Sorunu” adlı seminal çalışmasında, bir kuşağı tanımlayan şeyin sadece doğum yılları aralığı değil, o grubun ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde maruz kaldığı ortak tarihsel ve travmatik…
Çalışan Verimliliği Nedir, Nasıl Arttırılır?
Modern iş dünyasının en büyük yanılgılarından biri, verimliliği hala Sanayi Devrimi’nin mekanik merceğiyle tanımlamaya çalışmaktır. “Girdi” ve “çıktı” arasındaki bu doğrusal ilişki, makineler için geçerli olabilir; ancak duyguları, bilişsel kapasiteleri…
Karar Ağacı Nedir, Nasıl Kullanılır?
Bilişsel Bir Araç Olarak Karar Ağaçları ve Psikolojideki Yeri İnsan zihni, gün içerisinde binlerce irili ufaklı seçimle karşı karşıya kalır. “Ne giyeceğim?” gibi basit sorulardan, “Kariyerimi değiştirmeli miyim?” gibi varoluşsal…
Agresiflerle Nasıl Başedilir?
Psikolojik dayanıklılığı en çok sınayan anlar, genellikle insanın kendi içsel süreçlerinden ziyade, dışarıdan gelen yoğun ve kontrolsüz duygusal dalgalarla karşılaşılan anlardır. Karşıda sesini yükselten, suçlayıcı bir dil kullanan veya fiziksel…