Jacques Marie Émile Lacan 1901 yılında Paris’te dindar ve orta sınıf sabun ve yağ tüccarı Alfred Lacan ile koyu Katolik bir ev hanımı olan Emilie Lacan’ın en büyük çocuğu olarak dünyaya geldi. Üç çocuklu katolik orta sınıf ailede büyüyen Lacan, felsefeye ilgi duyup ateist oldu ve ailesiyle din üzerinden fikir ayrılıkları yaşadı. Cizvit okulunda (Roma Katolik Kilisesi’ne bağlı bir tarikat olan Cizvitler (İsa Cemiyeti) tarafından kurulan eğitim kurumları) eğitim gördü. Lise diplomasını aldıktan sonra tıp okumaya başladı.
Aile Hayatı
1934’te Marie-Louise Blondin ile evlendi ve bu evlilikten üç çocukları oldu. Daha sonra arkadaşı Georges Bataille’ın eşi Sylvia Bataille (Maklès) ile birlikte oldu. Çiftin evliliğinden önce dünyaya gelen kızı Judith, uzun yıllar Lacan’ın kamuoyunda bilinen tek çocuğu oldu. Daha sonra Lacan’ın yakın öğrencisi, çalışma arkadaşı ve seminerlerini derleyen felsefeci Jacques-Alain Miller ile evlendi.
Çalışmaları
Tıp eğitimi aldıktan sonra psikiyatri alanında uzmanlaştı. 1927’de klinik eğitimine başlayan Lacan, psikiyatri kurumlarında çalışmaya başladı ve ünlü psikiyatrist Gaëtan Gatian de Clérambault ile tanıştı ve birlikte çalıştı. 1930’larda freudyen teorinin Fransa’ya tanıtılmasına yardımcı oldu. 1932 yılında “Kişilikle İlişkileri Açısından Paranoyak Psikoz Üzerine” adlı doktora tezini yayınladı. Bu çalışması gelecekte çalışacağı “Benlik ve Yanılsama” kavramının habercisiydi. 1934’de Paris Psikanaliz Derneği’ne üye oldu. Gençliğinde dine olan inancını kaybederek felsefe ile ilgilendi.
Fransa’nın Nazi işgali sırasında Lacan, “insanlığın düşmanları” olarak adlandırdığı kişilere karşı protesto amacıyla tüm resmi mesleki faaliyetlerini durdurdu. Savaştan sonra Paris Psikanaliz Derneğ’ne tekrar katıldı. Psikanalizin çağrısı ve pratiği hakkındaki alışılmadık görüşleri nedeniyle Uluslararası Psikanalitik Birliği’nden dışlandı.
Ancak asıl ününü 1953’te Paris Üniversitesi’nde düzenli seminerler vermeye başladıktan sonra kazandı. Denemeleri ve derslerinin Écrits’te (1966) yayınlanmasının ardından Fransa’da ünlülük kazandı. 1963’de analistlerin eğitimine yönelik Paris Freud Okulu’nu kurdu. 1980’de “Dilerseniz lacancı olmak size kalmış; ben freudyenim” diyerek Freudyen Dava Okulu’nu (La Cause Freudienne) kurdu. Ünlü Fransız psikanalist ve psikiyatr Jacques Lacan, 9 Eylül 1981’de 80 yaşında vefat etmiştir.
Lacan’ın Etkileri
Lacan sosyoloji, sinema, sanat, siyaset, edebiyat, antropoloji ve felsefe dahil birçok alanda ses getirdi. İnsanın çevresinden ve dilinden soyutlanamayacağını ileri sürdü. Psikanaliz alanında Freud gibi dil sürçmeleri ve danışanın ifade biçimine özel olarak eğildi. Lacan’ın psikanaliz yaklaşımından hareketle edebiyat eleştirmenleri yazarların kitaplarını semboller ve metaforlar aracılığıyla inceledi.
Psikanaliz dünyasında “Freud’dan bu yana en tartışmalı psikanalist” olarak anılan Lacan, özellikle “Ayna Evresi” ve “Öznenin Dil ile İlişkisi” üzerine kurduğu teorilerle tanınır. Ölümünden yıllar sonra dahi kitapları güncel olarak basılmakta ve okunmaktadır.
